Het Parool · 25 oktober 2011

Een opiniestuk waarin de financiële en juridische ongelijkheid tussen erfpachter en bloot eigenaar wordt geanalyseerd.

Wat het stuk is

Dit is een ingezonden opiniestuk in Het Parool, geschreven door Jord Stam uit Rijswijk. Hij ondertekent als 'zoon van slachtoffers van de erfpachtregeling'. De titel en ondertekening zijn volgens een aantekening bij de tekst formuleringen van de redactie van Het Parool.

Het stuk verscheen toen Rijk en gemeenten initiatieven ontplooiden om de woningmarkt vlot te trekken via nieuwe erfpachtconstructies, wat de auteur reden gaf om de constructie principieel te bekritiseren.

De analyse van de auteur

Stam ontleedt het verschil tussen erfpacht en kopen in volle eigendom. Hij beschrijft hoe de canon voor het grondgebruik tegenwoordig vaak vergelijkbaar is met de hypotheekrente bij het kopen van de grond, maar dat na dertig jaar de hypotheek is afbetaald terwijl bij erfpacht de canon meestijgt met de grondprijs, die volgens hem historisch gezien per tien jaar verdubbelt.

Verder beschrijft hij dat het Rijk de erfpachter behandelt als 'economisch eigenaar' van de grond: bij koop van het huis moet overdrachtsbelasting worden betaald over de grond die de erfpachter niet krijgt, en de WOZ-waarde wordt vastgesteld alsof de erfpachter het volle eigendom bezit. Daarmee, betoogt hij, betaalt de erfpachter feitelijk belasting alsof hij eigenaar is, zonder dat ook werkelijk te zijn.

De vergelijking met huur noemt de auteur 'uiterst misleidend'. Bij erfpacht wordt het volle eigendom volgens hem gesplitst in het erfpachtrecht en het resterende recht van de bloot eigenaar, waarbij alle lasten en risico's bij de erfpachter komen te liggen en alle waardestijging bij de bloot eigenaar.

Waarschuwing over SBB

Het stuk besteedt expliciet aandacht aan de positie van SBB op de Waddeneilanden, waar volgens de auteur op sommige eilanden tot wel negentig procent van de grond in handen is van SBB. Hij stelt dat SBB de canon wilde 'vervijfvoudigen', en dat er gevallen waren waarbij erfpacht niet werd verlengd, met als gevolg dat de erfpachters hun huis zelf moesten verwijderen terwijl ze met de hypotheekschuld bleven zitten.

Oproep

De auteur verwijst naar een notitie van minister Donner waarin volgens hem de hierboven genoemde feiten niet stonden vermeld. Hij sluit af met de hoop dat 'andere politici' wel reden zien tot bijstelling en regulering van erfpachtvoorwaarden.

Waarom dit stuk relevant is

Het stuk illustreert dat de erfpachtkwestie in 2011 niet alleen op Terschelling speelde, maar onderdeel was van een bredere maatschappelijke discussie over de eerlijkheid van de erfpachtconstructie. De auteur is geen Terschellinger, maar gebruikt het Terschellinger geval als voorbeeld van wat hij elders eveneens ziet.

De volledige tekst

Dit is een korte samenvatting van een opiniestuk. Open de PDF voor de volledige tekst zoals deze in Het Parool verscheen.

Open origineel als PDF
EilandErfpachtMediaProfiel