Dit is de eindrapportage van een onderzoek dat adviesbureau Grontmij Nederland B.V. uitvoerde voor de Gemeenschappelijke Regeling 'de Waddeneilanden'. De directe aanleiding was de voorgenomen canonstijging door SBB en de zorg dat dit effect zou hebben op de verhuurmarkt van vakantiewoningen.
De centrale vraagstelling luidde: 'Wat zijn de effecten van een verhoging van de erfpachtcanon op de verhuurmarkt van verblijfsaccommodaties en wat zijn de implicaties voor de lokale economie op de eilanden?'
Uit het rapport blijkt dat het segment vakantiewoningen op de Waddeneilanden uit circa 6.500 eenheden bestaat. Het belang voor de lokale economie en leefbaarheid is volgens het onderzoek substantieel:
- Bijna 3,3 miljoen overnachtingen per jaar (verhuur plus eigen gebruik) - Geschatte bestedingen van circa 127 miljoen euro - Geschat werkgelegenheidseffect van circa 1.800 FTE (direct en indirect)
Het rapport merkt op dat 'het economisch effect van een vakantiewoning die wordt verhuurd een factor vier hoger is dan een vakantiewoning die alleen als tweede woning wordt gebruikt'.
Van de 6.500 vakantiewoningen staat volgens het rapport ongeveer 14 procent op erfpachtgrond, verdeeld over SBB (circa 530), RVOB en particulieren/instellingen. De verdeling over de eilanden verschilt aanzienlijk:
- **Terschelling**: ongeveer 340 vakantiewoningen op erfpachtgrond, circa 50 procent van het totaal op het eiland - **Vlieland**: ongeveer 240 vakantiewoningen op erfpachtgrond, circa 95 procent - **Ameland, Texel, Schiermonnikoog**: aandeel beduidend lager, circa 6 tot 7 procent
Ongeveer 70 procent van de vakantiewoningen wordt primair gebruikt voor de verhuur.
Het rapport geeft aan dat het onderzoek twee mogelijke effecten van canonverhoging onder de loep nam:
1. **Negatief scenario**: canonstijging leidt tot het uit de verhuur raken van vakantiewoningen, met negatieve gevolgen voor economie en leefbaarheid 2. **Positief scenario**: canonstijging stimuleert juist de verhuur, om de hogere kosten op te brengen
De analyse bestond uit twee onderdelen: een steekproef voor de afgelopen vijftien jaar met data over aanbod, vraag, canon en verhuurprijzen; en een bedrijfseconomische analyse van verhuur en erfpacht. De gebruikte databestanden zijn volgens het rapport voorgelegd aan en geaccordeerd door vertegenwoordigers van de erfpachters én SBB/gemeente.
Verdere hoofdstukken behandelen onder meer: - Autonome ontwikkelingen in vakantiewoningen (vraag en aanbod) - Vakantiewoningen per eiland - Vergelijking huurprijzen tussen de eilanden - Regionale aanbodanalyse - Ontwikkeling van canon en huurprijzen op Terschelling en Vlieland - Een bedrijfseconomische analyse - Advies aan gemeenten en SBB over uitponding
Dit is een van de eerste onafhankelijke analyses van de economische context van de erfpachtkwestie op de Waddeneilanden. Door cijfers te geven over de omvang van het vakantiehuissegment en de afhankelijkheid van de eilandeconomie van verhuur, biedt het rapport een feitelijke basis voor gesprekken tussen erfpachters, gemeenten en SBB.
Het rapport beslaat 54 pagina's met grafieken, tabellen en analyses. Open de PDF voor de volledige tekst en de onderliggende cijfers.